LİSEEDEBİYAT.COM

Edebiyatcıların Yeni Adresi

  • Yazı boyutunu yükselt
  • Varsayılan yazı boyutu
  • Yazı boyutunu düşür

Manzume ve Şiir

E-posta Yazdır PDF
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 46
ZayıfMükemmel 

Bu Konuyu Facebook Profilinde Paylaş

Manzume ve Şiir

Güzel sanatlarda kesin tanım yapmak mümkün değildir. Çünkü ne kadar sanatkar var ise o kadar sanat tarifi var demektir. Şiirde ve manzumede de bu böyledir. Ne kadar şaiir varsa o kadar şiir tanımı var demektir. Her şairin kendi şiir dünyası ve vadisi vardır.

Manzume ölçülü kafiyeli yazılan yazılar demektir. Ancak her manzume şiir değildir. şiirin ayrı bir dünyası ve edası vardır. Bazen manzumelerde bi eda ve şiirsellik olmayabilir. Manzum hikayalarde olduğu gibi. <her şiir bir manzumedir ama her manzume şiir değildir.

SİTEM
Önde zeytin ağaçları arkasında yâr
Sene 1946
Mevsim
Sonbahar
Önde zeytin ağaçları neyleyim neyleyim
Dalları neyleyim
Yâr yoluna dökülmedik dilleri neyleyim
Yâryâr
Seni kara saplı bir bıçak gibi sineme sapladılar
Değirmen misali döner başım
Sevda değil bu bir hışım
Gel gör beni darmadağın,
Tel tel çözülüp kalmışım
Yâryâr
Canımın çekirdeğinde diken
Gözümün bebeğinde sitem var ( Bedri Rahmi Eyüboğlu )


 

Şiirde, duygu ses akışıyla birlikte verilmiştir.
"Yar" sözcüğünün sık tekrarı, -ar ve -ım uyaklarının değişik aralıklarla kullanılması ses akışını sağlamıştır. Sözcüklere yan anlamlar yüklenmiştir. Bireysel duyguların yansıtıldığı bir gerçeklik vardır. Bu gerçeklikte çağrışım ön plandadır. Bu sebeple metin yapı bakımından "şiir" özelliği taşımaktadır.

Dizeleri cümleler şeklinde yazıp şiiri düz yazıya çevirmeye çalışalım:

"Önde zeytin ağaçları, arkasında yâr var. Sene 1946, mevsim son­bahar. Önde zeytin ağaçları neyleyim, dalları neyleyim, yâr yoluna dökülmedik dilleri neyleyim."

Görüldüğü gibi ses akışıyla ve çağrışımlarla sağlanan duygu yönü, şiir, düz yazıya çevrilince bozuluyor. Çağrışım yönü güçlü olan şiirlerin düz yazıyla ifade edilmesi zordur ve anlam kaybına sebep olur. Sitem adlı şiirin olay örgüsünü çıkaramayız. Çünkü şiirlerde olaylar değil, olayların karşısındaki bireysel seziş, duyuş ve hayal dile getirilir. Bu şiirde amaç, bireysel duygunun anlatılmasıdır.
Şiirde, duygu anlatıldığı için soyut yönü ağır basar, çağrışım yönü güçlüdür,

Çarşamba, 27 Mart 2013 19:35 tarihinde güncellendi